Ośrodek Bezpieczeństwa Energetycznego

Kolejny wywiad kandydata na prezydenta USA Donalda Trumpa wywołuje kontrowersje. Skrytykował wysoki koszt reaktorów w technologii, która ma zostać wykorzystana także w Polsce. Rzeczywiście jednak zasugerował podejście znane z polskiej strategii, choć pomylił fakty.

– One są za duże, za skomplikowane i za drogie – powiedział Trump w podcaście Joe Rogana, popularnym programie publicystycznym z USA. Mówił w ten sposób o reaktorach AP1000 zastosowanych w Elektrowni Vogtle w stanie Georgia. To ta technologia ma być zastosowana przy pierwszej elektrowni jądrowej w Polsce.

Nowe reaktory w Vogtle ruszyły do pracy w tym roku po opóźnieniach i wzroście kosztów. Były to reaktory pierwsze tego rodzaju (ang. First of a Kind – FOAK) uruchomione siedem lat po terminie i w cenie powiększonej z planowanych 14 do 35 mld dolarów. Powód to konieczność aktualizowania projektu w miarę pojawiania się kolejnych wyzwań w kontakcie z nadzorem jądrowym.

Jednakże dalsza część wypowiedzi Donalda Trumpa tłumaczy w jakim kierunku zmierza jego krytyka problemów Vogtle. Zasugerował wielokrotną budowę tego samego modelu. – Francja to robi. To kraj w dużej mierze jądrowy – powiedział w rozmowie z Joe Roganem. – Budują małe, kompaktowe elektrownie i jeśli budują więcej, budują te same rzeczy i je łączą (and they build small, little, compact plants, and if they build more, they build the same thing and they hook it up – ang.)  – dodał. Oznacza to, że Donald Trump opowiedział się za budową seryjną w jednej technologii oraz za małymi reaktorami jądrowymi.

Warto przy tym przytoczyć Program Polskiej Energetyki Jądrowej, który zakłada budowę wielu reaktorów w jednej technologii w celu wykorzystania krzywej uczenia do obniżki kosztów oraz przyspieszenia tempa budowy. – Zakładany model inwestycji obejmuje realizację projektu z wykorzystaniem jednej technologii – co pozwoli m.in. na uzyskanie efektu skali – czytamy w dokumencie z 2020 roku, którego aktualizacja ma według deklaracji rządu nastąpić do końca 2024 roku. Aktualizacja może zawierać odniesienia do małych reaktorów jądrowych, bo będzie zbieżna z Krajowym Planem na rzecz Energii i Klimatu, który takie zawiera.

Należy przy tym zaznaczyć, że Francuzi budują reaktory jądrowe EPR o największej mocy z dostępnych technologii. Francuski EDF rozwija projekt małych reaktorów w spółce-córce NUWARD uruchomionej w 2022 roku. Nie zaoferował jednak jeszcze gotowej technologii na rynku.

Oznacza to, że Trump pomylił fakty na ten temat. Francuzi faktycznie budują seryjnie duże reaktory i dopiero planują konstruować małe. Donald Trump nie opowiedział się przeciwko elektrowniom jądrowym. Zasugerował jednak podejście znane z polskiej strategii i promował technologię SMR.