Ośrodek Bezpieczeństwa Energetycznego

Raporty odporności to comiesięczne podsumowanie wydarzeń istotnych z punktu widzenia fizycznego bezpieczeństwa energetycznego. Oto raport z sierpnia 2024 roku.

Bezpieczeństwo fizyczne

6 sierpnia:

Ataki Ukrainy uderzają w ceny energii na południu Rosji. Średnia cena hurtowa energii na południu terytorium rosyjskiego wzrosła w lipcu rok do roku 1,5 razy przez fale upałów oraz nieplanowane usterki wywołane atakami dronów ukraińskich.

7 sierpnia:

Tajemniczy pożar wybuchł w instalacji przerobu gazu Łukoila w Usińsku w Republice Komi w Rosji na początku szlaku ropy nad Bałtyk. Przyczyny nie zostały podane, ale trwają spekulacje na temat sabotażu Ukrainy. USA czy siły zbrojne Ukrainy? – pyta Neftegaz.ru.

Kyiv Post podaje, że Ukraińcy zajęli teren wokół miejscowości Sudża w Rosji. To tam znajduje się stacja pomiarowa potrzebna do dostaw gazu przez terytorium ukraińskie.

9 sierpnia:

Atak Ukrainy w obwodzie lipeckim zniszczył infrastrukturę energetyczną, przerwał dostawy energii i zmusił tamtejszego gubernatora do wprowadzenia stanu wyjątkowego oraz ewakuacji. Doszło do eksplozji składu amunicji i ataku na lotnisko wojskowe.

10 sierpnia:

10 sierpnia doszło do pożaru w systemie chłodzenia Zaporoskiej Elektrowni Jądrowej. Rosatom zarządzający obiektem od czasu rozpoczęcia okupacji Rosji oskarża siły zbrojne Ukrainy, które miały zaatakować go dwoma dronami.

12 sierpnia:

South China Morning Post donosi, że władze chińskie przekazały wyniki śledztwa wewnętrznego Finlandii oraz Estonii. Wynika z niego, że przerwanie gazociągu Balticconnector ósmego października 2023 roku było skutkiem zahaczenia kotwicą spuszczoną na dno ze względu na sztorm.

14 sierpnia:

ARD, Suddeutsche Zeitung, Die Zeit: Ukrainiec podejrzany przez Niemców o wysadzenie Nord Stream 2 był ostatnio widziany w Polsce pod Warszawą. Polska miała nie udzielić pomocy prawnej. Termin nakazu aresztowania wygasł.

15 sierpnia:

Wall Street Journal dołącza do ARD, Suddeutsche Zeitung I Die Zeit z tezą, że wysadzenie Nord Stream 1 i 2 to sprawka grupy Ukraińców. Według WSJ operacja kosztowała 300 tys. dolarów i była kierowana przez generała Załużnego, który ma obecnie immunitet jako ambasador w Wielkiej Brytanii.

17 sierpnia:

Blackout pod Władywostokiem z 17 sierpnia zatrzymał chwilowo koleje, w tym dostawy z Chin wspierających reżim w Rosji. Wynikał z usterki sieci przesyłowej z Elektrociepłowni Primorskiej GRES.

18 sierpnia:

Atak dronów Ukrainy dosięgnął 18 sierpnia bazy paliw w Proletarsku pod Rostowem w Rosji wywołując pożar.

19 sierpnia:

Doszło do pożaru jednego z budynków Elektrociepłowni Rzeszów. Pożar został opanowany. Według Polskiej Grupy Energetycznej nie wpłynął na bezpieczeństwo dostaw energii oraz ciepła.

Komisarz ds. energii Kadri Simson wzywa w Financial Times do pomocy Ukrainie przed sezonem grzewczym, w którym mogą na jej terenie wystąpić „katastrofalne niedobory energii”. Apeluje o pieniądze, sprzęt i inwestycje.

23 sierpnia:

Hurtowa cena benzyny AI-92 w Rosji przekroczyła po raz pierwszy cenę 58 tysięcy rubli za tonę. Zakaz eksportu tego paliwa został przedłużony do końca 2024 roku. Podaż jest zagrożona przez ataki dronów Ukrainy.

Dron Ukrainy zaatakował bazę paliw w Proletarsku po raz kolejny. Pożar trwa i się rozprzestrzenia. Nie udało się go ugasić.

26 sierpnia:

Rafineria Omsk należąca do Gazpromu zanotowała pożar sprzętu technicznego. Przyczyna nie została podana.

Atak rakietowy Rosji dotknął między innymi stolicy Ukrainy dzień po święcie niepodległości i w koincydencji z wizytą premiera Indii. Źródła ukraińskie podają, że uszkodził między innymi tamę elektrowni wodnej w Kijowie. Jej przerwanie zagroziłoby podtopieniami oraz przerwą dostaw energii w całym regionie.

Reuters: Zamknięte spotkanie służb Belgii, Finlandii, Holandii, Niemiec, Szwecji i Norwegii z 26 sierpnia było poświęcone zagrożeniu sabotażem Rosji względem norweskiej bazy surowcowej. To stamtąd Polska bierze gaz przez Baltic Pipe.

27 sierpnia:

Szef Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej odwiedzi atom w Kursku by ocenić rewelacje Rosjan o zagrożeniu atakiem drona i innymi aktywnościami sił zbrojnych Ukrainy.

Regulacje

8 sierpnia:

Projekt ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej został przyjęty przez Stały Komitet Rady Ministrów. Zawiera między innymi zapisy o nowych obowiązkach spółek energetycznych i paliwowych. Projektowana ustawa określa m.in.: zadania ochrony ludności w czasie pokoju i w czasie wojny; organy i podmioty realizujące zadania ochrony ludności; zasady planowania ochrony ludności i obrony cywilnej; zasady funkcjonowania systemu wykrywania zagrożeń oraz ostrzegania, powiadamiania i alarmowania o zagrożeniach; zasady użytkowania i ewidencjonowania obiektów zbiorowej ochrony; zasady funkcjonowania i organizację obrony cywilnej oraz sposób powoływania personelu do obrony cywilnej. 

29 sierpnia:

Dania stworzy nowe ministerstwo bezpieczeństwa państwa i zarządzania kryzysowego w odpowiedzi na rosnące zagrożenie cyberatakami, sabotażem oraz innymi działaniami Rosji. – Obawiamy się, że część naszej infrastruktury krytycznej może zostać wyłączona – przyznała premier Mette Fredriksen.

Komentarz

Ataki Ukrainy na elektroenergetykę rosyjską są kontynuowane prowadząc do miejscowych blackoutów oraz przerw pracy infrastruktury krytycznej w Rosji, jak koleje. Ataki na rafinerie nie przynoszą istotnych strat z punktu widzenia przerobu ropy.

Przypadki sabotażu infrastruktury krytycznej w Europie jak wysadzenie Nord Stream 1 i 2 oraz uszkodzenie Balticconnector kotwicą nie kończą się nadal ustaleniem jednoznacznie winnych tych incydentów.

Polska oraz inne kraje NATO przygotowują regulacje pozwalające na skuteczniejsze zarządzanie kryzysowe w razie zagrożenia oraz jego odpieranie zanim wystąpi. Pomysł powołania ministerstwa zarządzania kryzysowego z Danii jest wart dalszych rozważań w innych krajach Sojuszu.