Ośrodek Bezpieczeństwa Energetycznego

Raporty odporności to comiesięczne podsumowanie wydarzeń istotnych z punktu widzenia fizycznego bezpieczeństwa energetycznego. Oto raport z lipca 2024 roku.

Bezpieczeństwo fizyczne

1 lipca:

Kilka dzielnic rosyjskiego Biełgorodu zostało odciętych od energii przez „wpływ zewnętrzny na sieć”.

5 lipca:

Władze Kraju Krasondarskiego podają, że atak dronów Ukrainy doprowadził do odcięcia dostaw energii w Primorsko-Achtarsku. Praca rosyjskiej obrony przeciwlotniczej doprowadziła do strącenia drona na budynek mieszkalny. Są ranni.

Średnia dostaw benzyny z rafinerii w Rosji to według resortu energetyki 106 tysięcy ton dziennie w czerwcu 2023 roku, a diesla – 166 tysięcy i o 13 procent więcej niż rok wcześniej. Ministerstwo zaleca firmom zwiększenie sprzedaży na giełdzie w celu obniżenia cen. Podaż benzyny ma wzrosnąć o kolejne 15-20 tysięcy ton dziennie dzięki wznowieniu pracy Rafinerii Astrachań i Surgut w lipcu 2024 roku.

6 lipca:

Drony Ukrainy znów trafiły cel sektora naftowego Rosji. Tym razem zapaliły zbiorniki bazy paliw w miejscowości Pawłowskaja w Kraju Krasnodarskim, do tej pory najmocniej dotkniętym dronopadem.

7 lipca:

Gazociąg w miejscowości Winogradnoje na okupowanym Krymie zapłonął z nieznanych przyczyn. Pożar był gaszony przez kilkadziesiąt godzin.

9 lipca:

Atak pięciu dronów wywołał pożar w bazie paliw w Kałaczu na Donu w obwodzie wołgogradzkim w Rosji. Odłamki bezzałogowca spadły także na podstację elektroenergetyczną w Frołowie. Dron zaatakował także podstację w regionie Rostowa nad Donem.

Blackouty na południu Rosji dosięgnęły już prawie 600 tysięcy ludzi. Choć ministerstwo energii mówi tylko o większym zużyciu przez upały, drugim dnem mogą być ataki dronów Ukrainy na energetykę, już nie tylko rafinerie.

9 lipca:

Blackouty na południu Rosji dosięgnęły już prawie 600 tysięcy ludzi. Choć ministerstwo energii mówi tylko o większym zużyciu przez upały, drugim dnem mogą być ataki dronów Ukrainy na energetykę, już nie tylko rafinerie.

10 lipca:

Stowarzyszenie operatorów magazynów gazu w Niemczech o nazwie INES ostrzega, że przy szczególnie ostrej zimie może zajść potrzeba redukcji zużycia gazu w tym kraju o nawet 20 procent w indywidualnych dniach, bo zapasy w magazynach wyczerpią się do lutego 2025 roku.

11 lipca:

Kommiersant ustalił, że rosyjski Łukoil proponuje inwestycję 60 mld rubli w głęboki przerób ropy w Rafinerii Wołgograd w celu zwiększenia podaży zimowego diesla, którego zwykle brakuje, a bezpieczeństwo dostaw jest zagrożone atakami dronów Ukrainy. Kolejne wyzwanie to sankcje Zachodu utrudniające takie inwestycje. Analitycy PetroMarket cytowani przez Kommiersanta szacują potrzeby inwestycyjne na 85-130 mld rubli do 2033 roku.

13 lipca:

Belgia zamierza przedłużyć pracę trzech najstarszych elektrowni jądrowych o dwa lata do 2027 roku. Powód to inwazja Rosji na Ukrainie oraz problemy atomu we Francji zagrażające bezpieczeństwu dostaw.

Baza paliw w Cymlańsku w obwodzie rostowskim w Rosji zapłonęła po kolejnym ataku dronów Ukrainy. Pożar został ugaszony tego samego dnia.

Kilkadziesiąt dronów Ukrainy spadło w nocy z 14 na 15 lipca na cele w Rosji. Rosjanie twierdzą, że obyło się bez strat choć jedno urządzenie spadło na podstację elektroenergetyczną w regionie lipeckim.

16 lipca:

The Economist ostrzega, że Rosja zainwestowała istotne środki w jednostkę specjalną GUGI mającą prowadzić sabotaż infrastruktury podmorskiej. Zachód boi się odcięcia Internetu, ale ten sabotaż mógł już dotknąć pierwszych kabli i gazociągów. NATO bada możliwości przeniesienia obsługi ruchu internetowego z kabli podmorskich do satelitów na wypadek sabotażu.

Usterka reaktora w Rostowskiej Elektrowni Jądrowej pozbawiła energii niektóre obszary na południu Rosji na kilkadziesiąt godzin. Została usunięta 17 lipca.

20 lipca:

Usterka linii elektroenergetycznej w Kraju Krasnodarskim wywołała blackout i przerwę dostaw wody. Została usunięta, ale przyczyna nie jest znana. Przerwy dostaw energii na południu Rosji wywołują protesty społeczne.

22 lipca:

Atak drona Ukrainy doprowadził do uszkodzenia Rafinerii Tuapse nad Morzem Czarnym. Skala zniszczeń nie została ujawniona.

28 lipca:

Baza paliw w regionie kurskim zapłonęła po ataku dronów z Ukrainy.

29 lipca:

Drony ukraińskie zaatakowała podstację elektroenergetyczną w obwodzie orłowskim w Rosji.

31 lipca:

Partyzanci ukraińscy wysadzili podstacje elektroenergetyczne na Krymie. Łącznie ponad 300 takich obiektów na półwyspie doznało pożaru w tym samym momencie przerywając dostawy energii do ponad 50 tysięcy odbiorców.

Prawo

5 lipca:

Biuro Bezpieczeństwa Narodowego przedstawiło rekomendacje do nowej strategii bezpieczeństwa narodowego RP, a w nich zaleca „kontynuować działania na rzecz dostosowania krajowego systemu zarządzania kryzysowego do systemu reagowania kryzysowego Sojuszu Północnoatlantyckiego, w tym zapewnienia spójności planowania cywilnego oraz planowania obronnego”.

– Proces związany z przechodzeniem od stanu pokoju do stanu wojny przewidziano w projekcie ustawy o działaniach organów władzy państwowej na wypadek zewnętrznego zagrożenia bezpieczeństwa państwa. Kwestia dopasowania krajowego systemu zarządzania kryzysowego do systemu reagowania kryzysowego Sojuszu Północnoatlantyckiego powinna być zawarta w nowych uregulowaniach prawnych – czytamy. – Muszą one obejmować m.in. działania planistyczne na poziomie strategicznym, realizowane w procesie planowania operacyjnego i programowania obronnego, gdzie przewidziane zostałoby m.in. utworzenie zintegrowanych planów funkcjonowania w obszarze bezpieczeństwa obejmujących: Instrukcję Systemu Reagowania Kryzysowego NATO (NCRSM), Krajowy Plan Zarządzania Kryzysowego (KPZK), Plan Reagowania Obronnego RP (PRORP) oraz obronę cywilną i infrastrukturę krytyczną. Niezbędne jest pilne opracowanie i wdrożenie ustawy o ochronie ludności

6 lipca:

Projekt zmian ustawy o zarządzaniu kryzysowym trafił do wykazu prac rządu. Wdraża dyrektywę unijną pozwalającą zarządzać ryzykiem w odniesieniu do infrastruktury krytycznej zagrożonej atakami po inwazji Rosji na Ukrainie. Powstanie specjalna strategia.

11 lipca

Deklaracja ze szczytu NATO w Waszyngtonie podkreśla znaczenie ochrony podmorskiej infrastruktury krytycznej jak polski Baltic Pipe oraz podkreśla decydującą rolę Chin przy inwazji Rosji na Ukrainie.

15 lipca:

Orlen cytowany przez Polską Agencję Prasową poinformował w opinii do projektu ustawy o ochronie ludności cywilnej i obronie cywilnej narzucającej obowiązek wydatkowania co najmniej trzech procent rocznych wydatków inwestycyjnych na cele związane z ochroną ludności, że będzie wydawał na ten cel od kilkuset milionów do nawet miliarda złotych rocznie. Liczy na okres przejściowy oraz inny wskaźnik urealniający wydatki w stosunku do skali inwestycji, a także możliwość tworzenia specjalnych spółek na ten cel.

16 lipca:

Ośrodek Bezpieczeństwa Energetycznego zwrócił się do Stowarzyszenia „Z energią o prawie” o opinię prawną do nowych przepisów o zarządzaniu kryzysowym. Oto ona z dodatkowymi rekomendacjami Ośrodka. Przepisy wymagają przede wszystkim doprecyzowania.

26 lipca:

– Biorąc pod uwagę potrzeby polskich i niemieckich rafinerii nie ma wąskich gardeł. Jeszcze rok temu powiedziałbym, że jest nim Ropociąg Pomorski, ale są teraz te substancje poślizgowe – tłumaczył prezes PERN Daniel Świętochowski podczas posiedzenia podkomisji Sejmu ds. infrastruktury krytycznej, górnictwa i energetyki.

Wnioski

Ataki dronów ukraińskich na rafinerie Rosji zmniejszają skuteczność i nie ma informacji o nowych uszkodzeniach instalacji przerobu istotnych z punktu widzenia poziomu zaopatrzenia rynku rosyjskiego.

Ukraińcy atakują dronami coraz częściej sektor elektroenergetyczny Rosji. Jednocześnie jest obserwowany wzrost cen energii oraz ilości usterek sieci przesyłowej na południu tego kraju.

Ceny hurtowe paliw w Rosji rosną, ale nie ma wciąż decyzji o przywróceniu embargo zawieszonego przez władze.

Przepisy mające chronić infrastrukturę krytyczną w sektorze energetycznym są przedmiotem prac w Polsce oraz na całym Zachodzie. Wywołują jednak kontrowersje społeczne (opór wobec ograniczenia wolności jak w przypadku strefy wykluczenia wokół gazoportu) czy biznesowe (niechęć spółek do podejmowania dodatkowych wydatków).