Ośrodek Bezpieczeństwa Energetycznego

Ośrodek Bezpieczeństwa Energetycznego rekomenduje działania rządu polskiego po konsultacjach międzyrządowych Polska-Niemcy w celu zapewnienia bezpieczeństwa dostaw ropy oraz paliw z wykorzystaniem niemieckiej Rafinerii Schwedt.

Opis sytuacji

Rafineria Schwedt (PCK Schwedt) jest istotnym źródłem dostaw paliw, na czele z olejem napędowym w Niemczech wschodnich oraz Polsce zachodniej. Tym samym jest istotna z punktu widzenia bezpieczeństwa dostaw do obu tych krajów, a także na wschodnią flankę NATO. Jednocześnie rosyjski Rosnieft pozostaje akcjonariuszem większościowym w PCK (54 procent akcji). Strona polska domagała się w przeszłości usunięcia Rosnieftu z akcjonariatu Schwedt ze względu na zagrożenia związane z inwazją Rosji na Ukrainie. Z kolei strona niemiecka domagała się dostępu do naftoportu w Gdańsku w celu zwiększenia dostaw nierosyjskiej ropy do PCK. Do tej pory nie doszło do porozumienia w tych sprawach. Polacy nie chcieli dopuścić Rosnieftu do naftoportu pomimo wprowadzenia zarządu powierniczego przez rząd w Berlinie, który daje mu kontrolę (ale nie własność) nad akcjami Rosjan. Niemcy nie chcieli wywłaszczyć Rosnieftu na wzór Gazprom Germania z obawy przed reperkusjami prawnymi.

W toku konsultacji międzyrządowych Polska-Niemcy z drugiego lipca został poruszony temat Rafinerii Schwedt. – Będziemy zachęcać polskie i niemieckie przedsiębiorstwa do współpracy w dziedzinie infrastruktury naftowej i stabilności dostaw paliw z Niemiec do Polski. Będziemy koordynować zapewnianie dostaw ropy naftowej do rafinerii PCK Schwedt, potrzeb i poziomu dostaw ropy naftowej do rafinerii PCK Schwedt za pośrednictwem polskiego Naftoportu oraz statusu własnościowego tej rafinerii. W przypadku zakłóceń w przepływach tranzytowych przez Rosję Polska i Niemcy będą ściśle współdziałać w celu utrzymania stabilnych dostaw ropy naftowej do PCK Schwedt i bezpieczeństwa dostaw w regionie – czytamy w Polsko-Niemieckim Planie Działania stworzonym w toku konsultacji międzyrządowych.

Nie jest jasne czy doszło do porozumienia w sprawie derusyfikacji Rafinerii Schwedt w zamian za udostępnienie naftoportu w Gdańsku na jej potrzeby. Brakuje oficjalnego komunikatu w tej sprawie.

Rekomendacje

Należy konsekwentnie wiązać te sprawy ze względu na zagrożenie bezpieczeństwa dostaw w razie utrzymania własności rosyjskiej nad 54 procentami udziałów w PCK. Ośrodek Bezpieczeństwa Energetycznego rekomenduje zatem doprowadzenie do transakcji wiązanej polegającej na dopuszczeniu Rafinerii Schwedt do naftoportu w Gdańsku w zamian za derusyfikację.

Wyzwaniem będzie fakt, że z informacji medialnych wynika, iż władze w Berlinie postanowiły konsultować Rosnieft w sprawie nabywcy jego akcji, co oznacza mniejsze szanse na wystąpienie w tej roli polskiego Orlenu, który brał w przeszłości udział w rozmowach na ten temat.

Opcja maksimum to zatem derusyfikacja Schwedt z udziałem Orlenu, a minimum to z udziałem innej firmy, która nie budzi kontrowersji ani obaw o związki z Rosją.