Ośrodek Bezpieczeństwa Energetycznego

Raporty odporności to comiesięczne podsumowanie wydarzeń istotnych z punktu widzenia fizycznego bezpieczeństwa energetycznego. Oto raport z maja 2024 roku.

Bezpieczeństwo fizyczne

2 maja:

Rafineria Afipsky w Rosji została zaatakowana przez drony Ukrainy. Obyło się bez strat.

Norweski wywiad i służba bezpieczeństwa PST ujawnia, że Rosjanie mogą przygotowywać sabotaż infrastruktury krytycznej na zachodzie kraju, czyli tam, gdzie znajdują się instalacje gazowe i naftowe, w tym baza surowcowa Baltic Pipe. Prezes PST Zachód Torgils Lutro mówi o tym w NRK.no w rozmowie z drugiego maja.

3 maja:

Pojawiła się informacja, że grupa hakerska APT28 kojarzona ze służbami specjalnymi Rosji zaatakowała Czechy i Niemcy. Jej celem może być także infrastruktura krytyczna. Unia i NATO wezwały do wzmocnienia jej cyberobrony. – Nasze stanowisko w tej sprawie wyrażone jest w oświadczeniach Unii Europejskiej i NATO. Wzywamy wszystkie państwa, w tym szczególnie Rosję, firmy prywatne i osoby fizyczne do przestrzegania zasad odpowiedzialnego zachowania w cyberprzestrzeni – podało ministerstwo spraw zagranicznych RP. – W obliczu ciągłego wzrostu zagrożeń w cyberprzestrzeni, Polska aktywnie działa na rzecz ochrony krajowej infrastruktury krytycznej, budowania odporności i wzmacniania cyberobrony. 

5 maja:

Agencje wywiadowcze z Europy cytowane przez Financial Times 5 maja ostrzegają, że Rosja planuje serię sabotaży i innych ataków na infrastrukturę krytyczną. NATO ostrzega przed wzrostem wrogiej aktywności na terytorium krajów sojuszniczych. Polska wyraziła solidarność z Czechami i Niemcami będącymi celem cyberataków.

8 maja:

Ósmego maja doszło do ataków rakietowych Rosji na elektrownie oraz linie przesyłowe na Ukrainie w sześciu obwodach: połtawskim. Kirowohradzkim, zaporoskim, lwowskim, iwano-frankiwskim i winnickim.

9 maja:

Drony Ukrainy zaatakowały bazę paliwową w Jurowce pod Anapą. Doszło do pożaru części zbiorników.

Ukraińskie drony spadły na Rafinerię Gazprom Salawat Neftechim w Baszkirii w odległości 1500 km od granicy ukraińsko-rosyjskiej.

10 maja:

Ukraińcy zaatakowali dronami bazę paliw pod Ługańskiem na terenach okupowanych na wschodzie ich kraju.

14 maja:

Premier RP Donald Tusk na konferencji prasowej po posiedzeniu rządu ujawnił, że przeznaczył z rezerwy budżetowej przy jego kancelarii dodatkowe 100 mln złotych na Agencję Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencję Wywiadu ze względu na rosnące ryzyko sabotażu oraz inne działania Rosji mające wpłynąć na wybory do Parlamentu Europejskiego w Polsce.

Były deputowany Wierchownej Rady Andrij Derkacz oskarżony przez ukraińskie SBU o współpracę z wywiadem wojskowym Rosji GRU oskarża Ukraińców o sabotaż gazociągów Nord Stream 1 i 2. Wymienia w tym kontekście pułkownika Romana Czerwińskiego opisywanego już w mediach zachodnich jako potencjalnego architekta zamachu, a także Andreja Burgomistrenko, Olega Warawę, Sergieja Kuzniecowa (oficera SBU) i Rusłana Rudenki (burmistrza Biłej Cerkwy), a także Marinę Sitało. Ta ostatnia według Derkacza jest jednym z nurków specjalistycznych z kompetencjami tworzenia materiałów wybuchowych.

17 maja:

Drony z Ukrainy zaatakowały Rafinerię Tuapse w Rosji oraz bazę paliw w Noworosyjsku. Miejscowe pożary miały nie uszkodzić infrastruktury paliwowej.

19 maja:

Atak z 19 maja 2024 roku doprowadził do pożaru w Rafinerii Sławiańsk, która została zaatakowana już po raz trzeci w tym roku. Musiała zatrzymać pracę grożąc spadkiem podaży paliw. Z kolei detonacja materiałów wybuchowych miała wywołać pożar w bazie paliwowej w Wyborgu.

21 maja:

Wall Street Journal z 21 maja informuje, że śledczy europejscy mają coraz więcej dowodów na rosyjski ślad aktów sabotażu na kontynencie, ale boją się wskazać winnych. Przykładem ma być zerwanie kotwicą gazociągu Balticconnector przez statek NewNew Polar Bear.

22 maja:

Suddeutsche Zeitung z 22 maja informuje, że pracownicy budowlani znaleźli materiały wybuchowe w pobliżu ropociągu NATO w Nadrenii-Palatynacie. Istnieje podejrzenie, że miały posłużyć Rosji do sabotażu.

Norweska służba PST ostrzega przed rosnącym ryzykiem sabotażu przeciwko podmiotom dostarczającym broń na Ukrainę.

27 maja:

Rosyjski trawler prawdopodobnie przeciął światłowód na norweski archipelag Svalbard w styczniu 2022 roku. Policja norweska ujawniła 27 maja w portalu NRK zdjęcia pokazujące skalę zniszczeń powstałych wskutek przecięcia.

30 maja:

Drony ukraińskie zaatakowały 30 maja o świcie bazę paliw Tiemriuk blisko naftoportu rosyjskiego w Noworosyjsku. Pożar został ugaszony tego samego dnia.

Regulacje

2 maja:

Biuro Bezpieczeństwa Narodowego RP przedstawiło drugiego maja założenia projektu ustawy o działaniach organów władzy państwowej na wypadek zewnętrznego zagrożenia bezpieczeństwa państw. W uzasadnieniu można przeczytać, że wśród ataków poniżej progu wojny są te na infrastrukturę krytyczną. Ustawa ma zmniejszyć możliwość oddziaływania podprogowego przeciwnika utrudniającego właściwą ocenę ryzyka.

8 maja:

Rosyjski Kommiersant w tekście z ósmego maja podawał, że ministerstwo energetyki rozważa zawieszenie embargo na eksport benzyny dzięki naprawom w rafineriach doświadczonych atakami Ukrainy na maj i czerwiec, by wróciło w sezonie większego zużycia w lipcu.

13 maja:

Pełnomocnik rządu ds. strategicznej infrastruktury energetycznej Maciej Bando poprosił operatorów sieci przesyłowych energii, gazu i ropy w Polsce o przygotowanie przepisów lepszej ochrony infrastruktury w energetyce. Poinformował o tym 13 maja podczas konferencji GAZTERM w Międzyzdrojach.

20 maja:

Rosja znosi czasowo embargo na eksport benzyny od 20 maja do 30 czerwca 2024 roku.

23  maja:

W dniu 23 maja odbyło się pierwsze spotkanie NATO Critical Undersea Infrastructure Network z udziałem ekspertów Sojuszu poświęcone wzmocnieniu ochrony kabli i rurociągów podmorskich oraz monitoringu zagrożeń.

Wnioski

Ataki Ukrainy na infrastrukturę naftową oraz paliwową Rosji są kontynuowane w maju pomimo spekulacji medialnych o zakazie ich prowadzenia narzuconym przez USA

Ataki ukraińskich dronów na sektor paliwowy Rosji nie przynoszą w maju już tak spektakularnych efektów jak dotąd, pozwalając Rosjanom czasowo zawiesić embargo na eksport benzyny.

Służby zachodnie ostrzegają w maju przed falą ataków na infrastrukturę krytyczną, w tym cyberataków. Mnożą się już takie przypadki oraz spekulacje na temat rosyjskiego śladu.

Polska oraz NATO podejmują działania na rzecz wzmocnienia infrastruktury krytycznej, w tym liczne inicjatywy legislacyjne.